W Kodeksie Prawa Kanonicznego napisane jest, że przeszkoda wieku zachodzi w momencie, gdy mężczyzna nie ma ukończone szesnastu, a kobieta czternastu lat życia. Kodeks daje jednak możliwość Konferencjom Episkopatów poszczególnych państwa, ustanowienia wyższego wieku do ważnego zawarcia związku małżeńskiego. I tak w Polsce granica wieku konieczna do zawarcia związku małżeńskiego, w porządku kanonicznym i cywilnym jest taka sama. Prawo wymaga, zarówno od kobiety jak i od mężczyzny ukończonych osiemnastu lat życia.
Niezachowanie przypisanej prawem granicy wieku powoduje nieważność małżeństwa w Kościele.
"Kan. 1083. § 1. Nie może zawrzeć ważnego małżeństwa mężczyzna przed ukończeniem szesnastego roku życia i kobieta przed ukończeniem czternastego roku. § 2. Konferencja Episkopatu ma prawo ustalić wyższy wiek do godziwego zawarcia małżeństwa".
Impotencja, czyli niemoc płciowa, rozumiana jest, jako niezdolność do współżycia płciowego. Jest to nabyty lub wrodzony brak, uniemożliwiający podjęcie aktu płciowego między małżonkami, zmierzającego do zrodzenia potomstwa.
Aby niemoc płciowa mogła być przeszkodą małżeńską, muszą być spełnione konkretne warunki: musi ona być uprzednią, czyli niemoc ta powinna istnieć w chwili zawierania małżeństwa; trwałą, a wiec niedającą się usunąć oraz pewną.
Kan. 1084. § 1. Niezdolność dokonania stosunku małżeńskiego uprzednia i trwała, czy to ze strony mężczyzny czy kobiety, czy to absolutna czy względna, czyni małżeństwo nieważnym z samej jego natury. § 2. Jeśli przeszkoda niezdolności jest wątpliwa, czy wątpliwość ta jest prawna czy faktyczna, nie należy zabraniać zawarcia małżeństwa ani też, dopóki trwa wątpliwość, orzekać jego nieważności. § 3. Niepłodność ani nie wzbrania zawarcia małżeństwa, ani nie powoduje jego nieważności, z zachowaniem przepisu Kan. 1098.
Przeszkoda ta ma miejsce wówczas, gdy osoba związana już ważnym węzłem małżeńskim chce zawrzeć nowy związek małżeński. Małżeństwo w Kościele Katolickim, charakteryzuje się jednością i nierozerwalnością, dlatego niemożliwe jest wstąpienie w nowy związek małżeński za życia współmałżonka lub gdy poprzednie małżeństwo nie zostało prawnie rozwiązane.
Kan. 1085. § 1. Nieważnie usiłuje zawrzeć małżeństwo, kto jest związany węzłem poprzedniego małżeństwa, nawet niedopełnionego. § 2. Chociaż pierwsze małżeństwo było nieważnie zawarte lub zostało rozwiązane z jakiejkolwiek przyczyny, nie wolno dlatego zawrzeć ponownego małżeństwa, dopóki nie stwierdzi się, zgodnie z prawem i w sposób pewny, nieważności lub rozwiązania pierwszego.
Przeszkoda różnej religii zachodzi w momencie, gdy małżeństwo zawierane jest między osobą ochrzczoną w Kościele Katolickim lub do Niego przyjętą, a osobą nieochrzczoną.
Kan. 1086 § 1. Nieważne jest małżeństwo między dwiema osobami, z których jedna została ochrzczona w Kościele katolickim lub była do niego przyjęta i nie odłączyła się od niego formalnym aktem, a druga jest nieochrzczona. § 2. Od tej przeszkody można dyspensować tylko po wypełnieniu warunków, o których w kan. 1125 i_1126. § 3. Jeśli podczas zawierania małżeństwa strona była powszechnie uważana za ochrzczoną albo jej chrzest był wątpliwy, należy domniemywać, zgodnie z kan 1060, ważność małżeństwa, dopóki w sposób pewny nie udowodni się, że jedna strona była ochrzczona, druga zaś nieochrzczona.
Przeszkodą święceń dotyczy wszystkich osób duchownych. Osoba staje się duchowną już po przyjęciu święceń diakonatu. Przyjęcie kolejnych święceń prezbiteratu i sakry biskupiej, jest kolejnym źródłem przeszkody małżeńskiej. Przeszkoda święceń zachodzi w momencie zawierania sakramentalnego węzła małżeńskiego, gdzie choćby jedną strona jest osoba duchowna.
Kan. 1087. Nieważnie usiłują zawrzeć małżeństwo ci, którzy otrzymali święcenia.
Kolejną przeszkodę małżeńską stanowi wieczysty ślub czystości złożony publicznie w instytucie zakonnym. Aby mógł stanowić on przeszkodę, musi być publiczny, a więc przyjęty w imieniu Kościoła przez przełożonego instytutu, oraz wieczysty, a wiec a więc złożony po upływie ślubów czasowych.
Kan. 1088. Nieważnie usiłują zawrzeć małżeństwo ci, którzy są związani wieczystym ślubem publicznym czystości w instytucie zakonnym.
Przeszkodą święceń dotyczy wszystkich osób duchownych. Osoba staje się duchowną już po przyjęciu święceń diakonatu. Przyjęcie kolejnych święceń prezbiteratu i sakry biskupiej, jest kolejnym źródłem przeszkody małżeńskiej. Przeszkoda święceń zachodzi w momencie zawierania sakramentalnego węzła małżeńskiego, gdzie choćby jedną strona jest osoba duchowna.
Kan. 1087. Nieważnie usiłują zawrzeć małżeństwo ci, którzy otrzymali święcenia.
Źródło tej przeszkody stanowi uprowadzenie bądź zatrzymanie kobiety przez mężczyznę, celem zawarcie z nią związku małżeńskiego.
Kan. 1089. Nie może być ważnie zawarte małżeństwo pomiędzy mężczyzną i kobietą uprowadzoną lub choćby przetrzymywaną z zamiarem zawarcia z nią małżeństwa, chyba że później kobieta uwolniona od porywacza oraz znajdując się w miejscu bezpiecznym i wolnym, sama swobodnie wybierze to małżeństwo.
Przeszkoda małżonkobójstwa może mieć dwojaką postać: jedna ze stron dopuszcza się zabójstwa swojego małżonka, lub małżonka osoby z którą pragnie wstąpić w związek małżeński, lub obydwie strony pragnące zawrzeć małżeństwo, swoim działaniem fizycznym czy moralnym, powodują śmierć współmałżonka.
Kan. 1090. § 1. Kto ze względu na zawarcie małżeństwa z określoną osobą, zadaje śmierć jej współmałżonkowi lub własnemu, nieważnie usiłuje zawrzeć to małżeństwo. § 2. Nieważnie również usiłują zawrzeć małżeństwo ci, którzy poprzez fizyczny lub moralny współudział spowodowali śmierć współmałżonka.
Przeszkoda pokrewieństwa zachodzi wtedy, gdy osoby pragnące zawrzeć małżeństwo połączone są więzami krwi powstałymi na skutek pochodzenia od jednego przodka.
W linii prostej (rodzice, dzieci, wnuki, prawnuki itd.) pokrewieństwo stanowi przeszkodę we wszystkich przypadkach, a więc zawarcie małżeństwa z osobą, z którą jest się spokrewnionym w linii prostej, małżeństwo jest bezwzględnie nieważne.
W linii bocznej (osoby nie pochodzące bezpośrednio od siebie ale mające wspólnego przodka) pokrewieństwo stanowi przeszkodę do czwartego stopnia włącznie.
Kan. 1091 § 1. W linii prostej pokrewieństwa nieważne jest małżeństwo między wszystkimi wstępnymi i zstępnymi, zarówno prawego pochodzenia, jak i naturalnymi. § 2. W linii bocznej nieważne jest aż do czwartego stopnia włącznie. § 3. Przeszkoda pokrewieństwa nie zwielokrotnia się. § 4. Nigdy nie zezwala się na małżeństwo, jeśli istnieje wątpliwość, czy strony są spokrewnione w jakimś stopniu linii prostej lub w drugim stopniu linii bocznej.
Powinowactwo stanowi przeszkodę małżeńską tylko w linii prostej w każdym stopniu. Powinowactwo zachodzi między mężem a krewnymi żony bądź między żoną a krewnymi męża. W jakim stopniu mąż jest z kimś spokrewnionym, w takim stopniu jego żona z tą osobą jest spowinowacona.
Kan. 1092. Powinowactwo w linii prostej powoduje nieważność małżeństwa we wszystkich stopniach.
Jest to przeszkoda, która powstaje na skutek zawiązania się bliskości między dwojgiem ludzi w nieważnym małżeństwie lub w publicznym czy notorycznym konkubinacie. Nieważne będzie tu małżeństwo zawarte np. między mężczyzną a matką lub córką, rzekomej żony z nieważnego małżeństwa lub konkubinatu.
Kan. 1093. Przeszkoda przyzwoitości publicznej powstaje z nieważnego małżeństwa po rozpoczęciu życia wspólnego albo z notorycznego lub publicznego konkubinatu. Powoduje zaś nieważność małżeństwa w pierwszym stopniu linii prostej między mężczyzną i krewnymi kobiety i odwrotnie.
Przeszkoda pokrewieństwa prawnego powstaje z bliskości osób powstałej an skutek przysposobienia prawnego, a wiem adopcji. Nie mogą więc, ważnie zawrzeć małżeństwa ci, którzy na skutek adopcji są złączeni pokrewieństwem prawnym w linii prostej lub w drugim stopniu linii bocznej.
Kan. 1094. Nie mogą ważnie zawrzeć małżeństwa ze sobą ci, którzy są związani pokrewieństwem prawnym powstałym z adopcji, w linii prostej lub w drugim stopniu linii bocznej.
Brak wystarczającego używania rozumu
"Kan. 1095. Niezdolni do zawarcia małżeństwa są ci, którzy: 1° są pozbawieni wystarczającego używania rozumu
Poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich
Kan. 1095. Niezdolni do zawarcia małżeństwa są ci, którzy: 2° mają poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich wzajemnie przekazywanych i przyjmowanych.
Psychiczna niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich
Kan. 1095. Niezdolni do zawarcia małżeństwa są ci, którzy: 3° z przyczyn natury psychicznej nie są zdolni podjąć istotnych obowiązków małżeńskich.
Błąd co do osoby
Kan. 1097. § 1. Błąd co do osoby powoduje nieważność małżeństwa - błąd co do tożsamości fizycznej lub przymiotu rozciągniętego na osobę.
Błąd co do przymiotu osoby bezpośrednio i zasadniczo zamierzony
Kan. 1097. § 2. Błąd co do przymiotu osoby, chociażby był przyczyną zawarcia małżeństwa, nie powoduje nieważności małżeństwa, chyba że przymiot ten był bezpośrednio i zasadniczo zamierzony.
Błąd co do przymiotów małżeństwa - jedności, nierozerwalności oraz sakra mentalności determinujący wolę
Kan. 1099. Błąd co do jedności lub nierozerwalności albo sakramentalnej godności małżeństwa nie narusza zgody małżeńskiej, chyba że determinuje wolę.
Symulacja całkowita
Kan. 1101. § 1. Domniemywa się, że wewnętrzna zgoda odpowiada słowom lub znakom użytym przy zawieraniu małżeństwa. § 2. Jeśli jednak jedna ze stron albo obydwie pozytywnym aktem woli wykluczyłyby samo małżeństwo zawierają je nieważnie.
Symulacja częściowa - czyli np. wykluczenie potomstwa, wykluczenie jedności, wykluczenie wierności, wykluczenie nierozerwalności
Kan. 1101. § 1. Domniemywa się, że wewnętrzna zgoda odpowiada słowom lub znakom użytym przy zawieraniu małżeństwa. § 2. Jeśli jednak jedna ze stron albo obydwie pozytywnym aktem woli wykluczyłyby jakiś istotny element małżeństwa, albo jakiś istotny przymiot, zawierają je nieważnie.
Zgoda warunkowa
Kan. 1102. § 1. Nie można ważnie zawrzeć małżeństwa pod warunkiem dotyczącym przyszłości. § 2. Małżeństwo zawarte pod warunkiem dotyczącym przeszłości lub teraźniejszości jest ważne lub nie, zależnie od istnienia lub nieistnienia przedmiotu warunku. § 3. Warunek zaś, o którym w § 2, nie może być godziwie dołączony, chyba że za pisemną zgodą ordynariusza miejsca.
Przymus i bojaźń
Kan. 1103. Nieważne jest małżeństwo zawarte pod przymusem lub pod wpływem ciężkiej bojaźni z zewnątrz, choćby nieumyślnie wywołanej, od której, ażeby się uwolnić, zmuszony jest ktoś wybrać małżeństwo.
Do ważności zawieranego małżeństwa, konieczne jest zachowanie wszystkich przepisów kodeksowych dotyczących formy prawnej zawarcia małżeństwa. Tyczy się to tego wszystkiego, co jest wymagane do ważnego i godziwego zawarcia związku małżeńskiego.
Niezachowanie przepisów dotyczących kanonicznej formy zawarcia małżeństwa, może również powodować jego nieważności.
„Rozwód kościelny”, to często błędnie używane określenie, procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa sakramentalnego prowadzonego przez Sądy Kościelne.
Wspomniany proces kanoniczny, źle rozumiany, mylony jest często z procesem rozwodowym toczącym się przed sądem cywilnym. Są to dwa całkowicie odrębne, niezależne i przed wszystkim mocno różniące się od siebie procesy.
Podstawowa różnica miedzy tymi procesami jest taka, że w procesie cywilnym, na skutek rozpadu małżeństwa i braku chęci pogodzenia się małżonków, rozwiązuje się węzeł małżeński. Natomiast w procesie kanonicznym przed Sądem Kościelnym, należy udowodnić, że węzłem małżeński nie został zawiązany, że nigdy go nie było i mimo iż małżeństwo zostało zawarte według przewidzianej formy liturgicznej, to nigdy ono nie zaistniało. Jest to jedyna droga w sądownictwie kościelnym, na skutek której, strony mogą stać się wolne, niezwiązane sakramentalnym węzłem małżeńskim. 
